System kolei piaskowej na Górnym Śląsku to unikalna sieć kolejowa, która odgrywała kluczową rolę w przemyśle górniczym regionu. Zbudowana głównie w XIX i XX wieku, służyła do transportu piasku podsadzkowego, niezbędnego do wypełniania wyrobisk w kopalniach po wydobyciu węgla. Kolej piaskowa składała się z setek kilometrów torów, łączących piaskownie z kopalniami, zakładami przemysłowymi oraz infrastrukturą transportową regionu. Dzięki specyficznemu charakterowi ładunków, wagony były dostosowane do przewozu sypkich materiałów, a system ten stał się nieodłącznym elementem krajobrazu Górnego Śląska. Choć znaczenie kolei piaskowej zmniejszyło się wraz z restrukturyzacją przemysłu ciężkiego, jej ślady wciąż widoczne są w terenie i stanowią świadectwo industrialnej historii regionu.
Jednym z ostatnich zabytków związanych z koleją piaskową na Śląsku jest kratownicowy most rozładunkowy kolei piaskowej znajdujący się na zapleczu szybu Poniatowski będącego częścią dawnej kopalni KWK Wieczorek w Katowicach. Most wykorzystywany był przez blisko 100 lat, od budowy w 1912 r. do 2020 r.
