Stacja kolejowa Cheb

Cheb,

Kategoria:

Adres zamieszkania:

Žižkova 1301/4, náměstí Dr. Milady Horákové 1301/2 Cheb

35002, Cheb, Czech Republic

Dane kartograficzne:

Cheb stał się ważnym węzłem kolejowym już w 1865 roku, kiedy to linie kolejowe z Bawarii z Regensburga i Hofu oraz linia saska z Lipska zaczęły przebiegać przez to miasto, a obie firmy wybudowały wspólną stację, do której w 1870 i 1872 roku swoje linie przedłużyły także krajowe spółki kolejowe z Pragi i Pilzna. W 1895 roku wybudowano tutaj nowe magazyny i wielostanowiskową halę lokomotyw, które do dziś stanowią jedyne ślady pierwotnego wyglądu stacji – została ona zniszczona w wyniku nalotu lotniczego aliantów 8 i 12 kwietnia 1945 roku, razem z dwoma sąsiednimi blokami miasta. Nowy budynek dworca, połączony z terminalem autobusowym, uzyskał przestronną strefę przeddworcową, której główną osią w kierunku miasta była wytyczona symetryczna aranżacja nowej grupy budynków: hala pasażerska zbudowana równolegle do torów oraz ośmiopiętrowy budynek usługowy na stożkowych filarach, wzniesiony poprzecznie nad halą pasażerską. W miejscu, w którym te dwa budynki się krzyżują, znajduje się wejście do hali pasażerskiej oraz przejście podziemne prowadzące do peronów. Jest to również punkt, który dzieli stację na dwie części: lewa zawiera kasy biletowe kolei i transportu autobusowego oraz wyjście na peron autobusowy; prawa zawiera poczekalnie, kawiarnię, restaurację oraz kawiarnię na pierwszym piętrze. W przedniej części hali pasażerskiej znajdowała się również specjalna poczekalnia dla pasażerów zagranicznych, dla których zarezerwowany był najbliższy peron z rzędem drzew, do którego przylegało biuro celne – stacja ta była również główną stacją graniczną Czechosłowacji i właściwie pierwszą stacją wewnątrz Bloku Wschodniego. Architekt Josef Danda (1906–1999) został głównym projektantem stacji w 1956 roku przez Państwowy Instytut Planowania Transportu przy Ministerstwie Transportu. Danda już wcześniej zdobył renomę jako czołowy specjalista w tej dziedzinie dzięki pracy nad projektowaniem stacji w Pardubicach i Klatowach. Jego decyzja „nadania architekturze zewnętrznej i wewnętrznej optymistycznego charakteru, z pewną monumentalnością zewnętrzną i przyjazną, wesołą atmosferą wewnętrzną” wpłynęła także na staranny dobór materiałów. Zewnętrzna część budynku wykonana jest z ciemnoczerwonych i białych płytek ceramicznych połączonych z szarym kamieniem, natomiast wnętrze dominują szkło, polerowana stal, aluminium oraz modne wówczas materiały syntetyczne: płytki z laminatu formica oraz przede wszystkim sufit z płyt PVC w trzech kolorach. Kolorowy laminat użyto również na zewnętrznej części (częściowo zachowanego) dachu kolumnady otaczającej całą przestrzeń przeddworcową, która łączyła główny budynek z pocztą, zamykającą teren na południowym końcu, oraz z budynkiem biurowym i ośrodkiem zdrowia na końcu północnym. Oryginalne struktury rurowe zadaszeń peronów nie przetrwały. Dekoracje wnętrza powstały w wyniku ogólnokrajowego konkursu zorganizowanego przez Fundusz Sztuk Pięknych w 1960 roku: witraż w oknie głównej fasady zaprojektował Zdeněk Holub, dwie mozaiki po bokach hali z motywami wizualnymi przestrzeni kosmicznej stworzył Jaroslav Moravec, technicznie unikalne ściany z ręcznie uformowanego szkła stworzyli Benjamin Hejlek i Jan Štibych, a metalową rzeźbę obok poczekalni międzynarodowej wykonał Hugo Demartini. Budynek został oficjalnie otwarty 22 grudnia 1962 roku. Pod koniec 2016 roku budynek pasażerski został wpisany na krajową listę zabytków.

 

Galeria współczesna

Lukáš Beran 2024

Galeria historyczna

Jiří Štursa, Soudobá architektura drážních budov, Architektura ČSR XXXII, 1973, č. 10, s. 496–509.